Итоги юбилейной улусной XXV НПК «Шаг в будущее»

3 декабря состоялась юбилейная XXV научно-практическая конференция «Шаг в будущее». Из нашей школы приняли участие девять учащихся со своими работами. Поздравляем победителей — наших юных исследователей: Константинову Саину, Лауреата в секции «Исторические науки» — ученицу 8 класса с работой «Чем в старину стеклили окна наши предки» (руководитель Климентова Наталья Николаевна), также поздравляем Винокурова Айсена, ученика 9 класса — за 1 место в секции «Экономические науки» (тема работы «Топливные брикеты», руководитель Эверстов Евгений Ефремович), Аввакумову Нарыйаану — за 3 место в секции «Якутская филология» (тема работы «Сравнительный анализ происхождения названий месяцев в русском и якутском языках», руководитель Климентова Наталья Николаевна).

день учителя

История школы — это ее учителя, их самоотверженный труд….

Таҥара дьиэтин хотугулуу-илин өттүгэр 1889 сылтан церковнай-приходской оскуола аһыллан үлэлээбитинэн барар. Киниэхэ барыта 10 оҕону: 8 уолу, 2 кыыһы үөрэппиттэр. Оскуола сэбиэдиссэйэ – аҕабыт Алексей Попов. Кини духовнай семинария 1 кылааһын бүтэрбит.

Таҥара сокуонун учуутала – дьякон Федор Попов, духовнай семинария 1 кылааһа үөрэхтээх. Учууталынан Иркутскайдааҕы учуутал семинариятын бүтэрбит Дмитрий Поликарпович Решетников үөрэппит.Попечителынан – инородец Иван Герасимович Соловьев.

2-c Дьөппөҥҥө церковнай-приходской оскуолаҕа 1907 – 1909 сылларга Потапова анна Васильвена учууталлаабыт. Таҥара сокуонун үөрэҕин олохтоох аҕабыт Георгий Черных, кини кэнниттэн аҕабыт Иоан Щипицын үөрэппиттэр.Барыта нь: оҕону үс бөлөххө арааран үөрэппиттэр. Ол саҕана Митрофан Николаевич Борисов, икки Скрябиннар, Февронья Павлова, Макаровтар, Полина Петрова, Анна Аммосова, Христина Черных, Лариса Щипицына, Дуня Корякина уонна да атыттар үөрэммиттэр.

Бу оскуолаҕа ыраахтааҕылаах Росия саҕана Тихон Слепцов, Саввин,Арбугин, Потапова,Сологуб, Попова, Е.Г.Зябкина, Слепцова диэн учууталлар үлэлээбиттэр. Оттон Советскай былаас буолбутун кэннэ Елена Тимофеевна Хохлова, Тимофей Иванович Павлов, Алексей Андреевич Николаев,Анисим Ильич Сысолятин учууталлаабыттар.

Советскай былаас буолбутун кэннэ церковнай – приходской оскуола 1921-30 сылларга 1 ступеннээх народнай оскуола диэн ааттаммыт.

1925 – 1930 сылларга сэбиэдиссэйинэн Алексей Андреевич Николаев үлэлээбит. 2 c Дьөппөн нэһилиэгин олорор киин бөһүөлэгин илин өттүгэр үрдүк сиргэ улахан мас дьиэ турар. Таҥара дьиэтин кэннинэн бөлкөй талахтар үүнэн тураллар. Ол талахтар аттыларыгар, таҥара дьиэтин хоту өттүнэн Качикатскай церковнай приходской оскуола дьиэтэ турар.Былыргыта киэҥ түннүктэрдээх улахан дьиэ эбит.

• Зябкина Е.Г

2 c Дьөппөн начаалынай оскуолатын тутуллуутун историята.

Алексей Андреевич Николаев 1928 сыллаахха саҥа типовой начаалынай оскуола дьиэтин тутарга нэһилиэк мунньуаҕар туруорар. Олохтоохтор оскуола сэбиэдиссэйэ туруорбут боппуруоһун дьүүллэһэн, ылынан, сааскыттан маһын кэрдиитин саҕлаан, суол хаалыан иннинэ тутуу маһын тиэйбиттэр. Оскуола тутуутун маастардаһан Николай Алексеевич Борисов, Бэрэски уус диэн ааттаммыт уус киһи, тутуспут. Нэһилиэк кыанар дьоно, уус, оскуола сэбиэдиссэйэ салататынан саҥа типовой оскуола тутуутугар көхтөөхтүк ылсан үлэлээн, 1930 сыллаахха бүтэрэн, оскуоланы үлэҕэ киллэрбиттэр.

Алексей Андреевич – Саха АССР үтүөлээх учуутала.

1930 – 31 үөрэх сылыгар аһыллыбыт саҥа оскуола сэбиэдиссэйинэн Никифоров Иван Николаевич, завуһунан Дмитриев Алексей Васильевич, Павлов Александр Николаевич, Дьяконов буолан үлэлээбиттэр. Кэнники Дмитриев Алексей Васильевич РСФСР уонна Саха АССР үтүөлээх учуутала буолбут.

2c Дьөппөннөөҕү саҥа типовой оскуола 1932 cыллаахха Арҕаа Хаҥалас оройуонугар “Опорнай-показательнай оскуола” диэн ааттаммыта. Ол са5ана Прохоров Кирилл Васильевич, Никифорова Пелагея Лукинична, Петрова Елена Николаевна ананан кэлэн учууталлаабыттара.

1939 – 1942 сылларга 2c Дьөппөн начаалынай оскуолатыгар Протодьяконов Егор Николаевич учууталлаан олорбут.Кинини кытта Павлов Петр Иванович, Макаров Егор, Уваровскай Василий Николаевич учууталлаабыттар, барыта 70-80 оҕону үөрэппиттэр.

2c Дьөппөн оскуолатын биир кырдьаҕас учууталынан Роман Андреевич Николаев буолар. Кини «Килбиэннээх үлэтин иһин»медалынан, Бочуот Знага орденынан наҕараадаламмыта.

1939 сыллаахха Андреев колхоз Нуочахаҕа тэриллэн, онно кииннэнэр. Начаалынай оскуола аһыллар. 1944 – 1955 сылларга Алексеев Иван Федорович Нуочаха начаалынай оскуолатын сэбиэдиссэйинэн, учууталынан үлэлээн, сыл аайы 20-30 оҕону үөрэтэн олорбут.

1950 сыллаахха Андреев колхоһу Калинин колхозка холбоон, бөдөҥсүйбүт Калинин колхоз буолар.

1955 сыллаахха 2c Дьөппөн начаалынай оскуолатыгар Нуочаха начаалынай оскуолатын холбууллар. 2c Дьөппөн начаалынай оскуолатын бүтэрбиттэр үгүс өттүлэрэ үрдүк үөрэхтээх, араас идэлээх үтүө үлэһит дьон буолан тахсыбыттара.

• Прохоров Кирилл Васильевич
• Павлов Тимофей Иванович
• Никифорова Пелагея Лукинична
• Павлов Александр Николаевич
• Иван Федорович Алексеев
• Николаев Роман Андреевич
• Николаев Алексей Андреевич

• Яковлева Анастасия Ильинична
• Иванова Мария Митрофановна
• Петрова Валентина Яковлевна
• Сидоров Борис Игнатьевич
• Алексеев Валерий Васильевич
• Сидоров Петр Кононович
• Тимофеев Дмитрий Иванович

Сана таас оскуола тутуллуута.

Биьиги нэьилиэк 60 сыллартан са5алаан, илин энэр колхозтара холботон «Ленин» колхоз, «Октябрь 50 сыла» совхоз киинэ буолан олорбута, онон дьон-сэргэ то5уоруйбута, нэьилиэнньэ ахсаана биллэ элбээбитэ. Нэьилиэк о5ото уерэнэр-сайдар усулуобуйата суо5унан совхоз 70-80 сыллартан са5алаан, нэьилиэк салалтата РСФСР Верховнай Советын депутаттарыгар Маркин Сергей Николаевичка, Николаев Михаил Ефимовичка куускэ туруорсан сана таас оскуола тутуутун накаас быьыытынан киллэрбитэ.

1987 сыллаахтан «Октябрь 50 сыла» совхоз (директор Варламов Анатолий Андреевич, прораб Ефимов Семен Николаевич) бэйэлэрэ суурэн-кетен бу оскуола проегын онорбуттара, онтон тутуутун 1990 сылтан (директор Трофимов Николай Филиппович) 242 устуука сваяны совхоз убунэн туруортаран оскуола тутуута са5аланан барбыта. Онтон хас да сыл бу тутуу тохтоон турбута. 1995 сыллаахха кулун тутар ый 11 кунугэр саха республикатын Президена Николаев Михаил Ефимович улуус учууталларын кытта керсуьуутугэр нэьилиэктэн тереппуттэр Винокурова Людмила Семеновна, Алексеева Раиса Михайловна , оскуола директора Михайлов Иван Васильевич, учуутал Лебедев Егор Семенович таас оскуола тутуутун сал5аан ыытар туьунан этиилэрин ейеен, Михаил Ефимович тутууну сал5аан ыытарга улуус баьылыгар кандидакка Абрамов Валерий Степановичка дьаьал биэрбитэ. Бар5а махтал Саха Республикатын бастакы Президеныгар Михаил Ефимовичка.

Улуус баьылыга буолан баран, Абрамов В.С. тереебут улууьугар быьаччы хонтуруоллаан, тутааччылары булан, тутууну ситиьиилээхтик бутэттэрбитигэр биьиги нэьилиэк дьоно-сэргэтэ мунура суох махтанар, кэлэр келуенэ фондата убулээн, тутуу 1995 сыыл муус устартан са5аланан, 1997 сыл ахсынньытыгар Мохсо5оллоохтоо5у СМУ «Промстрой» трест (начальник Гермогенов Руслан Николаевич, кылаабынай инженер Захаров Дмитрий Федотович, прораб Лазарев Кузьма Иннокентьевич) тутан улэ5э киллэрбитэ. Бу тутуу быьаччы хонтуруолугар, тутуутугар бэйэбит нэьилиэкпит уолаттара Сидоров В.В, Захаров Н.Р, Алексеев В.В, Иванов П, Скрябин Э.П улэлэспиттэрэ, нэьилиэк иьигэр баар тэрилтэлэр, ордук «Дьеппен» совхоз, ТОО «Аартык» Дьеппеннее5у совхоз, ТОО «Аартык» Дьеппеннее5у учаастага кехтеехтук кемелеспуттэрэ.

Кэлэр келуенэ туьугар суурэн-кетен иннникитэ кэрэ кэскиллээх таас оскуоланы дьэндэппит утуелээх дьоммутугар уруй-айхал буолуохтун!